Жаңа латын әліпбиінде қазақша әріптер жоқ - Жаңалықтар. Қазақстанның жаңалықтары. Skifnews.kz ақпараттық портал

Жаңалықтар. Қазақстанның жаңалықтары

Қазақстан, Қазақ, Жаңалықтар, Тіл, Қазақша, Қазақша жаңалықтар, Әдебиет, Телеарналар, Газеттер, Радиолар, Електронды бақ, Дін, Ақпарат, Билік , Хабар,Азаттық, Қаз ақпарат , жаңалықтар бүгінгі, жаңалықтар бүгінгі, жаңалықтар қазақстан, жаңалықтар 2015, жаңалықтар қазақша, бүгінгі жаңалықтар қазақша, қазақстан жаңалықтары, жаңалықтар кз, Қазақша жаңалықтар

11.09.2017, 15:09

Жаңа латын әліпбиінде қазақша әріптер жоқ

Жаңа латын әліпбиіндегі қазақтың төл әріптерінің орнын қосарланған әріптер басады. Айта кетейік, бүгін ҚР Парламенті Мәжілісінде Шаяxметов атындағы тілдерді дамытудың республикалық орталығының директоры Ербол Тілешов латын әліпбиінің бірыңғай нұсқасын таныстырған болатын.

«Латын графикасына негізделген жаңа қазақ әліпбиін жасауда "бір әріп - бір дыбыс", "бір әріп - екі дыбыс" және "бір дыбыс" принципі қолданылды. 25 таңбалы әліпбиге қосымша қазақ тілінің дыбыстық жүйесін толығымен қамту үшін 8 дыбысты таңбалайтын 8 деграфта ұсындық» , - деді Тілешов.

«Қазақ әліпбиінің латын графикасындағы нұсқасын дайындау бойынша әртүрлі сала мамандарынан, мекемелерден көптеген  ұсыныстар болды. Мемлекеттік тілдің бірыңғай стандартты әліпбиінің нұсқасын таңдауда ең алдымен ғылыми принциптер негізге алынды. Соның нәтижесінде қазақ тілінің дыбыстық жүйесіне, жалпы әліпби түзудің теориясы мен практикасына құрылған нұсқа таңдап алынды», - деді ол.

Е. Тілешовтің айтуынша, жаңа әліпби қабылдау, бір таңбаларды екінші таңбалармен ғана ауыстыру емес, ол - бұрынғы әліпбилерде жіберілген емлеге қатысты жаңсақ жазуды дұрыстау. Осы реттен келгенде, әліпби жасау және оны енгізумен бірге жаңа жазу ережелері де қабылдануы тиіс.

«Жаңа әліпби нұсқасы негізінде Ш.Шаяхметов атындағы республикалық орталық  қызметкерлері және сырттан шақырылған тұрғындар арасында бірнеше рет апробация жүргізілді.  Оған қатысушылардың көпшілігі осы нұсқаға қолдау білдірді», - деп атап өтті тілдерді дамыту республикалық орталығының директоры.

Жаңа нұсқада "ә" дыбысы "ae" деграфымен берілсе, "ө" - "oe", "ү" - "ue" деп таңбаланды. Мәселен, "әлем" - "aelem", "өркен" - "oerken", "үкімет" - "uekimet" болмақ.

"Мұндағы айрықша тұрған дыбыс - "ң". Ол қазақ тіліне тән дыбыс, басқа тілдерде де бар. Біз оны "ng" деграфымен бердік. Осындай деграфпен беру ағылшын тілінде де, басқа бірнеше дыбыстарда кездеседі. Оны қабылдау да оңай болады", - деп атап көрсетті Тілешов.

Бұдан бөлек, "ғ" - "gh", "ч" - "ch", "ш" - "sh" және "ж" "zh" болып белгіленеді.  Ал "ц", "в", "ф" сияқты қазақ тілінің дыбыстық жүйесінде жоқ дыбыстарды мүлдем алып тастау туралы ұсыныс болған.

Дереккөз: Қазақпарат

Пікір  

+ 0 Murat Tuerkistan 11.09.2017 19:07
қазақ тілінде қысқа Й әріпін қолданудың еш керегі жоқ, сол себепті Ж дыбысын Jj әріпімен өзгертсе дұрс болады деп ойлаймын.
Ц (С) дыбысы ( әріпі) тек Ч дыбысын жазу үшін керек болса С қазақ әліпбиінде Ч болып оқылсын.
Жауап беру
+ 0 алфавит 12.09.2017 12:40
"в" әрпі алынбапты ғой
Жауап беру
+ 0 алфавит 12.09.2017 12:40
ц, ф- да алынбаған, ендеше неге алынып тасталды деп жазасыздар
Жауап беру
+ 0 алфавит 12.09.2017 12:46
егер ж" әрпі zh болып белгіленсе , намазхана деген сөзді қалай оқимыз? namazhana , ол "намажана" болып шығады ғой
Жауап беру
+ 0 алфавит 12.09.2017 12:50
аshana - асхана деген сөздің орнына ашана болып шығады екен
Жауап беру
+ 0 алфавит 12.09.2017 13:18
Zharashan - Жарасхан дегенді Жарашан деп оқитын боламыз
Жауап беру
+ 0 Sultan Janbolat 12.09.2017 15:22
Muratting eki usynysy oete duris. Sh degenning ornina X alynywy paidaly.Ae,Or,Ue dgenderding ornyna A', O', U' dei salsaq ta bolwshy edi.
Жауап беру
+ 0 Бакыт 12.09.2017 19:02
Мынау əріптер өзгергенде таза ағылшын əрпін атап тұр ғой мысалы"sh" ағылшынның "ш" деген əрпі. Латын əліпби деп жүргенде таза сауатсыз боп шықпасақ болды. Себебі қазақ тілі күні бүгінге дейін (қ,ғ,ұ,ү,ң,ə,і) дұрыс жазылмай сынға қалсада түзете алмай жүргендер енді тіпті сауатсыз боламыз да басқа не болуы мүмкін.
Жауап беру
+ 0 Мадина 13.09.2017 09:39
"ц" "в" "ф" - ариптерин алып тастаса,цирк,вагон,Фрида,фантомас т.д баска создер калай жазылмак?Казак алфафитин ауыстырмай,сол калпында калдыру керек.Кужат,коше,кала аттары,витрина,китаптар т.д.б латын арипине коширмелерге,оте коп каржы шыгындалады.Одан да сол акшаша ауа тазартатын мунара орнатса адамдаргдын ден саулыгына пайдасын келитирерин еди.
Жауап беру
+ 0 Ayaulym 17.09.2017 15:44
«Я» әріпі қалай жазылады сонда?
Жауап беру

«Skifnews.kz» ақпараттық порталына гиперсілтеме жасалған жағдайда ғана материалдарды қолдануға рұқсат етіледі. Ақпараттан дәйексөз алынғанда міндетті түрде сілтеме жасалуы тиіс. Жазбаша түрде рұқсат берілмеген жағдайда материалдарды коммерциялық мақсаттарға пайдалануға болмайды.

E-mail: info.skifnews@gmail.com

Сайтта жарнама орналастыру

   

Skifnews жаңалықтарын Facebook-те
оқу үшін "Нравится" белгісін басыңыз

  

 


©2016 Skifnews.kz. Авторлық және жарнама құқықтар толығымен сақталады.

DivideGroup — сайт әзірлеуші