07.02.2026, 15:25

Белгілі қаламгер Табыл Құлыястың 90 жылдық мерейтойы аталып өтті (ФОТО)

Фото: sn.kz

Шараны Еуразия ұлттық университеті мен Қазақстан Жазушылар одағы бірлесіп ұйымдастырды.

АСТАНА. Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Ғылыми кітапханасында 7 ақпан күні көрнекті жазушы, журналист, архивтанушы Табыл Құлыястың 90 жылдық мерейтойына арналған әдеби-мәдени кеш өтті, деп хабарлайды Sn.kz ақпарат порталы.

Қазақ әдебиеті мен журналистикасының беделді өкілі, халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының және Қазақстан Республикасы Президенті сыйлығының иегері, Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткері, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі Табыл Құлыяс туғанына тоғыз он жыл толуына орай еске алынды. Шараны Еуразия ұлттық университеті мен Қазақстан Жазушылар одағы бірлесіп ұйымдастырды.

Кеш аясында қаламгердің жаңадан жарық көрген алты томдық «Таңдамалы» шығармалар жинағының тұсаукесер рәсімі өткізілді. Бұл көптомдық басылымға жазушының әр жылдары жарық көрген таңдаулы туындылары мен мұрағаттық еңбектері енгізілген. Сондай-ақ осы кеште суретшінің салуымен дайындалған жазушының жаңа портреті көпшілікке таныстырылды. Университет кітапханасында арнайы «Табыл Құлыяс қоры» ашылып, қаламгердің кітаптары, қолжазбалары мен оған қатысты зерттеу еңбектері оқырман назарына ұсынылатын болды. Жазушының ғылыми, әдеби және журналистік еңбектерінен құралған көрме де кеш қонақтарының қызығушылығын тудырды.

Мерейтойлық жиынға мемлекет және қоғам қайраткерлері, әдебиет пен ғылым қауымының өкілдері, белгілі академиктер, танымал жазушылар мен журналистер, сондай-ақ жас зерттеушілер қатысты. Салтанатты кештің қадірлі қонақтары қатарында қаламгердің жары мен туған-туыстары да болып, олар жазушының рухына көрсетіліп отырған құрметке ризашылықтарын білдірді. Кеш барысында сөз алған әріптестері мен замандастары, шәкірттері қаламгер туралы жүрекжарды лебіздерін айтып, естелік әңгімелерімен бөлісті. Олар Табыл Құлыястың қазақ әдебиеті мен баспасөзіндегі өлшеусіз еңбегін атап өтіп, оның шығармалары бүгінгі оқырман үшін де маңызын жоймағанын ерекше тілге тиек етті. Шығарма өнерінде өзіндік қолтаңбасын қалдырған Табыл Құлыяс әсіресе сатиралық жанрдағы туындыларымен кең танылды. Жиында сөйлеген сөздерінде баяндамашылар жазушының қоғамның кем-кетігін күлкі арқылы әшкерелеген өткір шығармаларын жоғары бағалады. Мәселен, қаламгердің 1977 жылы жарық көрген тұңғыш сатиралық жинағы «Кесілген бұрым» мен кейінгі жылдары жарық көрген «Жалмауыз», «Ақмылтық» сынды туындылары қазақ сатирасының дамуына үлкен серпін берді деп атап өтілді. Сондай-ақ прозалық шығармаларына тоқталып, оның Жиенғали Тілепбергенов туралы жазған «Аңыз ізімен» тарихи романы мен түрлі очерктер жинақтары ұлт әдебиетін байытқан құнды дүниелер екені сөз болды. Жаңа шығарылған таңдаулы шығармалар жинағы осы айтулы еңбектердің барлығын қамтып, қаламгер мұрасын қайта жаңғыртып отыр. Кеште қаламгердің көзін көрген замандас-достары оның қарапайым да қағылез мінезін, принципшіл болмысын тебірене еске алды. Олар Табыл ағамен қызметтес болған жылдардағы қызықты оқиғаларды, шығармашылық жолындағы елеулі сәттерді әңгімелеп, залдағы қауымды біресе күлдіріп, біресе толқытты. Бұл естеліктер жазушының тек талантты қаламгер ғана емес, сонымен бірге адамгершілігі мол, ұлтжанды тұлға болғанын жан-жақты аша түсті. Жас зерттеушілер мен қаламгердің ізбасарлары да сөз алып, ұлы ұстаздың өнегесі мен шығармаларынан үйреніп жүргендерін, оның мұрасы өздеріне шабыт беретінін айтты.

Әдеби кештің сәнін ән мен күй кіргізді. Сахнада дәстүрлі өнерпаздар күмбірлетіп күй төгіп, әуелете ән шырқады. Әсем әуендер мен күміс күй кештің мазмұнын байытып, рухани шараның әсерлі өтуіне ықпал етті. Кеш соңында көпшілік қауым ұйымдастырушыларға алғыс айтып, осындай тағылымды басқосулардың маңызын ерекше атап өтті. Шара қорытындысында сөз сөйлеген зиялы қауым өкілдері мен қонақтар бұл кездесудің жазушы рухына тағзым етіп қана қоймай, оның бай мұрасын жаңа буынға насихаттаудың жарқын үлгісі болғанын тілге тиек етті. Жаңадан ашылған арнайы қор мен жарық көрген көптомдық шығармалар жинағы алдағы уақытта қаламгер есімін жаңғыртып, ұрпақтар сабақтастығын жалғауға қызмет етпек.