17.10.2026, 10:30

«Құранда әйел адамның шашын жауып жүруі туралы тікелей бұйрық жоқ»: Дінтанушы исламдағы әйелдер туралы

Фото: Жеке мұрағаттан

Тағы да қайталаймын: екі хадис те сенімді деп танылған. 

Белгілі теолог Елнар Берікбаев хиджаб туралы сөз етіп, “Құранда шашты жауып жүру туралы тікелей бұйрықтың жоғын” айтты. Бұл туралы ол Facebook желісіндегі парақшасында жазды, деп хабарлайды Sn.kz ақпарат порталы.

”Құранда әйел адамның шашын жабуға міндетті екені туралы тікелей әрі біржақты нұсқау жоқ. Бұл талапты негіздеу үшін хадистерге де сүйенеді. Ал исламда хадистерді ұстану маңызды саналады. Алайда осы тұста заңды сұрақ туындайды: неліктен кейбір хадистер міндетті түрде орындалуы тиіс деп қабылданса, енді біреулері міндетті саналмайды?

Мәселен, сенімді хадистерде тамақтанғаннан кейін саусақтарды жалау керектігі айтылады. «Сендердің біреулерің тамақ ішіп болған соң, саусақтарын жаламайынша немесе басқа біреуге жалатпайынша, оларды сүртпесін», — делінген. (Әл-Бұхари, 5456; Муслим, 2031)

Ендеше, неліктен бүгінгі күні біз майлықты еркін пайдаланып, бұл нұсқауды сөзбе-сөз орындауды міндет деп санамаймыз?

Демек, сүннетті ұстану мәселесінің өзінде таңдамалы көзқарас байқалады: бір нұсқаулар міндетті әрі өзгермейтін талап ретінде түсіндірілсе, енді біреулері қазіргі заманның нормалары мен әдеттеріне бейімдеуге болатын кеңес ретінде қабылданады.

Олай болса, басты сұрақ туындайды: неліктен мұндай икемділік бір жағдайда рұқсат етіліп, әйелдерге қойылатын шектеулер туралы сөз болғанда жоғалып кетеді? Неліктен кейбір діни нұсқауларды заман мен жағдайға қарай қайта түсіндіруге болады да, басқалары әлі күнге дейін сөзсіз орындалуы тиіс міндет ретінде ұсынылады?

Бұл діни мәтіндерге таңдамалы түрде қараудың мысалы емес пе? Тағы да қайталаймын: екі хадис те сенімді деп танылған.

Әлемдік діннің орасан зор рухани әрі мәдени мұрасы барған сайын қыз баланың басындағы бір жапырақ матаға ғана тіреліп барады”, — деп жазды теолог.