27.10.2023, 19:30

Әскери қызмет: Жастарға жасалып жатқан мүмкіндіктер мен жеңілдіктер

Фото: gov.kz

2024 жылдан бастап шекара қызметінің, Ұлттық ұланның және Төтенше жағдайлар министрлігінің сарбаздары да әскери борышын өтеу кезеңінде конкурстық іріктеу негізінде жоғары әскери оқу орындарына түсе алады.

Меморандум 70-тен астам университетпен бес жыл мерзімге жасалған, бұл бір реттік жоба болады деп алаңдаудың қажеті жоқ. Келесі жылы да кемінде 3 мың грант белгіленеді, деп мәлімдеді ҚР Қорғаныс министрінің кеңесшісі Айгүл Төлембаева 27 қазанда өткен баспасөз мәслихатында.

Бұған дейін жыл бойы пилоттық жоба ретінде еліміздің кез келген ЖОО-на ҰБТ-сыз ақылы және тегін қабылдау мүмкіндігі тексерілгенін жазған болатынбыз.

Қазіргі уақытта міндетті әскери борышын өтегеннен кейін екі жыл бойы білім алуға жеңілдіктер беруді қарастыратын заң жобасы әзірленді. Сонымен қатар, квота аясында міндетті әскери борышын өтеп, ЖОО-ға ақылы немесе тегін оқуға түскен балаларға бірінші кезекте жатақханадан орын алу мүмкіндігі қарастырылған. Бұл жеңілдіктердің барлығын қазір депутаттар да, басқа да мүдделі мемлекеттік органдар қарастырып, мақұлдап жатыр.

Айта кетерлігі «Әскери қызмет туралы» заңда «Әскери қызметтің белгіленген мерзімін өтеген азаматтарды әлеуметтік қамтамасыз ету ерекшеліктері» деп аталатын жеке бап пайда болады. Әскерге шақырылушының әскерге дейін атқарған жұмыс орны мен лауазымының сақталуы сияқты кепілдіктер де әскери қызмет мерзіміне енгізілуде. Берілетін жеңілдіктерге сондай-ақ банктерден немесе микрокредиттік қаржы институттарынан несие алған тұлғаларға негізгі қарызды және сыйақыны төлеуді кейінге қалдыруды заңдастыру кіреді.

Әскерге шақырылушыларға берілетін жеңілдіктер тізбесі әлі де кеңейе бермек, біз бұл бағытта жұмыс істеп жатырмыз. Ал бұған барлық құқық қорғау органдары ғана емес, әскерге баруға аттанатын балалардың ата-аналары да қызығушылық танытуда. Бүгінгі күні алғашқы шақырылушылар, ал бұл 600-ден астам адам университет студенттеріне айналды, жақсы үлгі көрсетіп, жобаның сәтті екенін және ұзақ, кәсіби нәтижелерге құқығы бар екенін көрсетеді, - деп атап өтті Қорғаныс министрлігінің өкілі.

Оның айтуынша, соңғы уақытта әскери қызметте болған және күзде демобилизацияланғандар арасында 1,5 мың білім гранты бөлінді. Ал күзгі шақырылымдағы 17,2 мың сарбаздың 11,4 мыңы оқу орындарына түсуге ниет білдірді – бұл қазіргі уақытта әскери борышын өтеп жатқандардың 66 пайызы дерлік, бұл өте жақсы көрсеткіш.

Бұл ретте 5,2 мың адам (71%) Қорғаныс министрлігінен, 4,9 мың адам (77%) Ұлттық ұланнан, 1,2 мың адам (37%) Төтенше жағдайлар министрлігінен және әскери құрылымдардан оқуға түсуге ниет білдірді. Шекара қызметі. 830 сарбаз жоғары әскери оқу орындарына түсуге ниет білдірді. Биыл әскери жоғары оқу орындарына өзге де құқық қорғау органдарының өкілдері түсуде.

2024 жылдан бастап шекара қызметінің, Ұлттық ұланның және Төтенше жағдайлар министрлігінің сарбаздары да әскери борышын өтеу кезеңінде конкурстық іріктеу негізінде жоғары әскери оқу орындарына түсе алады.

Жобаны іске асырудың ыңғайлылығы мен ашықтығы үшін «Әскери міндеттілер 2.0» цифрлық платформасы енгізіліп, өзін сәтті көрсетті, онда Қарулы Күштердің 146 әскери бөлімі тіркелген, бұл 50 мыңға жуық жауынгер. Жыл бойы бұл цифрлық платформа ешқашан сәтсіздікке ұшыраған жоқ, бұл жүйеде өзін өте тиімді және табысты көрсетті. Әскери қызметшінің барлық пәндер бойынша ағымдағы бағаларының рейтингі ай сайын көрсетіледі, сонымен қатар жауынгерлік дайындық журналдарында жазбалар жүргізіледі. Бұл электронды алаңда іріктеу жауынгерлік даярлық, жеке тәртіп, арнайы міндеттерді орындау және психологиялық жағдайды бағалау сияқты критерийлер бойынша жүргізіледі.

Ал, әлеуметтік желілерде қоғамда дайындықсыз, арнайы білімі жоқ сарбаздардың жоғары оқу орындарында оқуы қиынға соғады деген пікірлер айтылып жатыр. Дегенмен, Қорғаныс министрлігі «Әскери міндеттілер 2.0» платформасында барлық мектеп оқулықтары орналастырылған цифрлық кітапхана бар екенін атап өтеді. Әскерден кейін бірден университетке түскісі келетін сарбаздарға бұл үшін күніне 1,5 сағат уақыт бөлінеді. Сонымен қатар, балаларының кәсіби болашағына қызығушылық танытатын ата-аналардың өздері де цифрлық платформадағы ұпай саны бойынша олардың үлгерімін бақылайды.

Егер адам әскерде қызмет ете жүріп, жауынгерлік дайындықта жоғары нәтиже көрсетсе, бұл үшін тек қана интеллектуалдық білімнің деңгейі қажет екеніне сендіремін, өйткені қазір әскери техниканы меңгеру дағдысы күрделі. оны жақсы игерді және әскери техниканы меңгеруде тамаша нәтиже көрсетті, яғни оның кем дегенде жақсы инженер болуға дағдысы бар. Қосымша артықшылық – салауатты өмір салтын, тәртіпті, ұқыптылық пен сыпайылықты сақтау, бұл жалпы студенттердің денсаулығын жақсартады. Бұл тіпті әскери борышын өтемеген студенттерді де жігерлендіреді және нағыз Отан қорғаушыны бір кездері күмәнданатындардан ерекшелейтін дағдыларды меңгереді деп ойлаймын, - деп атап өтті спикер.

Сондай-ақ, қазіргі уақытта келісім-шарт бойынша әскери қызметшілерге, оның ішінде әйелдер де бар, белгілі бір жылдар мен еңбек өтілінен кейін жоғары оқу орнында білім алғаны үшін 50 пайыздық ақы төлеу бойынша жеңілдіктер бар екені айтылды.