АҚШ пен Иран соғысты тоқтату туралы келісімге қол қойды

АҚШ пен Иран соғысты тоқтату және Ормуз бұғазын ашу туралы меморандумға қол қойды. Келісімге қол қойылғаны туралы бейсенбіге қараған түні Иран Сыртқы істер министрлігінің ресми өкілі Исмаил Багаи мәлімдеді, деп хабарлайды Sn.kz ақпарат порталы.

Исмаил Багаидің айтуынша, рәсім қашықтан, электронды форматта өткен. Сондықтан бұған дейін жоспарланған Женевадағы ресми қол қою салтанаты өтпейді. Құжатқа АҚШ президенті Дональд Трамп пен Иран президенті Масуд Пезешкиан қол қойды. Келісім күшіне енді.

Трамп Иранмен меморандумға қол қойылғанын растады.

“Мен келісімге жаңа ғана қол қойдым”, – деді ол Францияда журналистерге.

Axios басылымының мәліметінше, Трамп құжатқа Эмманюэль Макрон кешкі ас кезінде, Францияның Эвиан-ле-Бен қаласында өткен G7 саммиті кезінде қол қойған.

Press TV телеарнасы Тегеран мен Вашингтон қол қойған меморандумның мазмұнын жариялады.

Құжат мәтінінде: "Иран мен АҚШ бір-бірінің егемендігі мен аумақтық тұтастығын құрметтеуге, сондай-ақ бір-бірінің ішкі істеріне араласпауға міндеттеледі" делінген.

Меморандумның өзге де негізгі тармақтары бар:

• АҚШ пен оның Таяу Шығыстағы одақтастары Иранды қалпына келтіруге арналған кемінде 300 миллиард доллар көлеміндегі бағдарламаны әзірлеуі тиіс;
• Вашингтон тараптар түпкілікті келісімде белгілейтін мерзім ішінде Тегеранға қарсы санкцияларды алып тастауға міндеттеледі:
• Иран ядролық қару өндірмеуге және оны сатып алмауға келіседі;
• Тараптар Иранның ядролық материалдарына қатысты мәселені International Atomic Energy Agency (МАГАТЭ) бақылауымен шешеді;
• Иран 60 күн бойы кемелерден Strait of Hormuz арқылы өткені үшін ақы алмауға міндеттеледі.

АҚШ келісімге қол қойылғаннан кейін Иранның мұнайын қайтадан экспорттауға жағдай жасайтынына кепілдік береді. Иран мұнайы ондаған жыл бойы санкциялардың ықпалында болды.

Сондай-ақ егер тараптар 60 күндік келіссөздер кезеңінен кейін толыққанды бейбіт келісімге қол жеткізсе, қосымша экономикалық шектеулерді алып тастау жоспарланып отыр.

БАҚ мәліметінше, Вашингтон мен Тегеран өкілдерінің Швейцариядағы кездесудің күшін жойған жоқ. АҚШ вице-президенті Ди Вэнс пен Иран парламентінің төрағасы Мохаммад-Багер Галибаф Иранның ядролық бағдарламасы бойынша келіссөздерді бастау мәселесін талқылайды деген болжам бар.