03.08.2026, 10:30

Қазақстан инвестиция тартуда жаңа кезеңге өтті: басты назар – сапа мен жоғары технология

Фото: ЖИ

Бұл ретте Қазақстан үш негізгі артықшылығына сүйенеді. 

Қазақстан табиғи ресурстарға бай ел ретінде ұзақ жылдар бойы мұнай, газ, уран және түрлі металдардың ірі экспорттаушыларының бірі саналып келеді, деп хабарлайды Sn.kz ақпарат порталы.

Алайда бүгінде ел инвестициялық саясаттың жаңа кезеңіне өтіп, қаржы көлемінен гөрі оның сапасына басымдық бере бастады.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен инвестиция тартудағы негізгі бағыт өзгеріп келеді. Енді басты назар өңдеуші өнеркәсіпті дамытуға, өндірісті жергіліктендіруге, озық технологияларды енгізуге және жоғары қосылған құны бар кәсіпорындарды іске қосуға аударылуда.

Бұл ретте Қазақстан үш негізгі артықшылығына сүйенеді.

Біріншіден, ел – Орталық Азиядағы ең ірі экономика. Бұл инвесторларға қарқынды дамып келе жатқан өңірлік нарыққа шығуға мүмкіндік береді.

Екіншіден, Қазақстан Қытай, Ресей, Кавказ және Еуропаның түйіскен тұсында орналасқан. Мұндай географиялық орналасу елдің Еуразиядағы маңызды көлік-логистикалық хабқа айналуына жол ашып отыр.

Үшіншіден, әлемдік экономикадағы тұрақсыздыққа қарамастан, Қазақстан макроэкономикалық тұрақтылығын сақтап келеді. Бұл шетелдік инвесторлар үшін маңызды факторлардың бірі саналады.

Жаңа инвестициялық саясатты іске асыру үшін мемлекет бірқатар қолдау тетіктерін енгізді. Олардың қатарында Инвестициялық штаб, Ұлттық цифрлық инвестициялық платформа және инвесторлар, кәсіпкерлер мен жоғары білікті мамандарға арналған Altyn Visa бағдарламасы бар.

Сарапшылардың пікірінше, қазіргі таңда мемлекеттер тек капитал үшін ғана емес, технология, білім мен талантты кадрлар үшін де бәсекелесіп жатыр. Қазақстан осы бағыттағы жұмыстарды жүйелі түрде күшейтіп келеді.

Қазақстанның инвестициялық тартымдылығы халықаралық рейтингтерде расталды

Қазақстан бүгінде Орталық Азиядағы тікелей шетелдік инвестициялардың ең ірі қабылдаушысы болып қала береді. Елге өңірдегі жинақталған инвестициялардың басым бөлігі тиесілі.

Инвесторлар үшін маңызды көрсеткіштердің бірі – халықаралық рейтингтер. Олар ел экономикасының тұрақтылығын, тәуекел деңгейін және ұзақ мерзімді инвестиция салуға қолайлы жағдайды тәуелсіз бағалауға мүмкіндік береді.

Биыл әлемдегі үш жетекші рейтингтік агенттік Қазақстанның инвестициялық рейтингін тағы бір мәрте растады.

Fitch Ratings – BBB, болжамы – тұрақты;

S&P Global Ratings – BBB, болжамы – оң;

Moody’s – Baa1, болжамы – оң.

Сарапшылардың айтуынша, бірнеше халықаралық агенттіктің ұқсас бағасы ел экономикасының іргелі көрсеткіштері мен мемлекеттік қаржы жүйесінің тұрақтылығын көрсетеді.

Қазақстан өз позициясын өзге де халықаралық индекстерде жақсартып келеді. IMD World Competitiveness Ranking рейтингінде ел 2025 жылдың қорытындысы бойынша 34-орынға көтерілсе, 2023 жылы 37-орында болған. Ал Global Peace Index 2025 рейтингінде Қазақстан 61-орыннан 56-орынға жоғарылады. Бұл халықаралық бизнес үшін ұзақ мерзімді тәуекелдердің азайып келе жатқанын білдіреді.

Сонымен қатар Қазақстан Sustainable Development Report рейтингінде 169 елдің ішінде 67-орынға жайғасты. Бағалау барысында экономикалық даму, білім беру, денсаулық сақтау, экология, мемлекеттік институттардың тиімділігі және халықтың әл-ауқаты секілді 123 көрсеткіш ескерілген. Осы индикаторлар бойынша Қазақстан Түркия, Үндістан, Индонезия, Мексика, Сауд Арабиясы және Оңтүстік Африка сияқты бірқатар ірі дамушы экономикаларды басып озды.

Сарапшылардың пікірінше, халықаралық рейтингтер өз алдына мақсат емес. Олар елге деген сенімді арттырып, инвесторлардың тәуекелді төмен бағалауына, капитал тарту құнын азайтуға және халықаралық компаниялардың жаңа жобаларға қызығушылығын күшейтуге ықпал етеді.

Бүгінде жаһандық экономикада сенім маңызды стратегиялық ресурсқа айналды. Сондықтан Қазақстан инвестициялық ахуалды жақсарту арқылы халықаралық капитал үшін тартымды бағыт ретіндегі позициясын нығайтуды жалғастырып келеді.