Шымкенттің экономикалық өсімін қандай салалар қамтамасыз етіп отыр

Шымкентте өнеркәсіп, құрылыс, тұрғын үй және көлік салаларындағы негізгі көрсеткіштер өсіп келеді. 2026 жылдың қаңтар–тамыз айларында қалада өндірілген өнеркәсіп өнімінің көлемі 1 трлн 125,9 млрд теңгеге жетті. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 12,4%-ға көп,  деп хабарлайды Sn.kz ақпарат порталы.

Қала өнеркәсібіндегі негізгі өсімді өңдеу саласы қамтамасыз етіп отыр. Сегіз айда өңдеу өнеркәсібінің кәсіпорындары 989,6 млрд теңгенің өнімін өндірді. Саладағы нақты өсім 11,7%-ды құрады. Осылайша, Шымкентте өндірілген өнеркәсіп өнімінің шамамен 88%-ы өңдеу кәсіпорындарының үлесіне тиесілі.

Мегаполисте мұнай өңдеу, мұнай-химия, фармацевтика, тамақ және жеңіл өнеркәсіп, металлургия, құрылыс материалдарын шығару бағыттары дамып келеді. Өндірісті кеңейту үшін жұмыс істеп тұрған индустриялық аумақтар жаңғыртылып, жаңа өндіріс орындары ашылуда.

Атап айтқанда, «Жұлдыз» индустриялық аймағын дамыту, «Оңтүстік» арнайы экономикалық аймағын жаңғырту және металлургиялық кәсіпорындарға арналған «Темір» индустриялық аймағын құру жұмыстары жүргізіліп жатыр. Бұл алаңдарда жаңа зауыттарды іске қосып, импортты алмастыратын өнімдер шығаруға және қаланың экспорттық әлеуетін арттыруға басымдық берілген.

Қала экономикасына салынған инвестиция көлемі де ұлғайды. Қаңтар–тамыз айларында негізгі капиталға бағытталған инвестициялар 500,3 млрд теңгені құрады. Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда өсім 1,3%-ға жетті. Инвестицияның едәуір бөлігі өндіріс орындарын кеңейтуге, инфрақұрылымды жаңғыртуға және жаңа кәсіпорындар салуға бағытталған.

Құрылыс саласында да оң динамика байқалады. Сегіз айда орындалған құрылыс жұмыстарының көлемі 191 млрд теңгеге жетіп, 13,9%-ға өсті. Осы кезеңде қалада 708,9 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді. Бұл былтырғы көрсеткіштен 8,2%-ға көп. Оның 578,5 мың шаршы метрі көппәтерлі тұрғын үйлердің үлесіне тиесілі. Көпқабатты тұрғын үй құрылысының көлемі бір жылда 38,4%-ға артқан.

Шымкенттің географиялық орналасуы қаланың көлік-логистикалық орталық ретіндегі маңызын күшейтіп отыр. Мегаполис арқылы еліміздің оңтүстік өңірлерін Өзбекстанмен және Орталық Азия елдерімен байланыстыратын негізгі бағыттар өтеді. 2026 жылдың сегіз айында көрсетілген көлік қызметінің көлемі 322,3 млрд теңгені құрап, 17%-ға өсті. Жолаушылар айналымы 21%-ға, жүк айналымы 1,3%-ға артты.

Инженерлік инфрақұрылымдағы көрсеткіштер де жоғарылаған. Сумен жабдықтау, қалдықтарды жинау, өңдеу және жою саласындағы өндіріс көлемі 11,9%-ға өсті. Электр энергиясымен, газбен, бумен, ыстық сумен және кондиционерленген ауамен қамтамасыз ету саласында 21,2% өсім тіркелді. Қаланың аумағы мен халық саны ұлғайған сайын жаңа тұрғын аудандарды инженерлік желілермен қамтуға қажеттілік артып келеді.

Сауда саласы Шымкент экономикасының тағы бір маңызды бағыты болып қала береді. Қаңтар–тамыз айларында жалпы сауда көлемі 3 трлн 97,1 млрд теңгеге жетіп, 27,5%-ға артты. Оның ішінде бөлшек сауда көлемі 908,2 млрд теңгені, көтерме сауда 2 трлн 183 млрд теңгені құрады. Байланыс қызметінің көлемі 10,6 млрд теңгеге жетіп, 10,2%-ға өсті.

Алдағы кезеңде Шымкент экономикасын әртараптандыру және өңдеу өнеркәсібінің үлесін көбейту көзделіп отыр. 2030 жылға дейін қалада жалпы құны 4,46 трлн теңге болатын 164 инвестициялық жобаны жүзеге асыру жоспарланған. Жобалар мұнай-химия, энергетика, құрылыс материалдары, металлургия және агроөнеркәсіп салаларын қамтиды. Оларды іске асыру нәтижесінде 19 мыңнан астам жаңа жұмыс орны ашылмақ.

Қазіргі көрсеткіштер Шымкент экономикасының тек сауда мен қызмет көрсетуге емес, өндіріс, құрылыс және көлік-логистика салаларына да сүйене бастағанын көрсетеді. Индустриялық аймақтарды дамыту, жаңа кәсіпорындар ашу және инженерлік инфрақұрылымды кеңейту қаланың ірі өндірістік әрі логистикалық орталық ретіндегі рөлін одан әрі күшейтпек.