Қазақстан мен Қытай деректер алмасудың ортақ платформасын дамытады

Қазақстан мен Қытай деректер экономикасы саласындағы ынтымақтастықты жаңа деңгейге көтермек. Екі елдің бірлескен бастамасы 30–31 қазанда Шанхайда өткен Global Data Ecosystem Conference 2026 конференциясында ресми түрде іске қосылды, деп хабарлайды Sn.kz ақпарат порталы.

Серіктестік аясында қазақстандық Astana Data Exchange (ADX) және қытайлық Shanghai Data Exchange (SDE) деректер өнімдерінің алғашқы бірлескен листингін әзірлеуге кірісті. Бұл бастама деректерді жеткізушілерге өз өнімдерін екі платформада да ұсынуға мүмкіндік береді.

Жобаға деректер нарығын дамыту, цифрлық экономика саласындағы зерттеулер жүргізу және «ақылды қалалар» бағытындағы жобаларды жүзеге асырумен айналысатын салалық қауымдастықтар, мемлекеттік кәсіпорындар мен қаржы және ақпараттық технологиялар саласындағы жеке компаниялар да қосылды.

Екіжақты серіктестік 2025 жылы аталған биржалар арасында жасалған стратегиялық ынтымақтастық туралы келісімге негізделген. ADX – Қазақстанның Цифрлық кодексіне сәйкес ұлттық тізілімге енгізілген платформалардың бірі. Ол ұйымдарға деректерді орналастыруға, іздеуге және алмасуға көмектеседі.

Ал Shanghai Data Exchange Қытайдағы трансшекаралық деректер алмасу орталықтарының бірі саналады. 2026 жылы бұл ұйым Қытайдың ұлттық жүйесі аясында деректерге құқықтарды тіркеуге уәкілеттік алған үш ұйымның қатарына енген.

Қазіргі уақытта KoDATA компаниясын қоса алғанда, 11 халықаралық жеткізуші өз өнімдерін ADX платформасында орналастыруға дайындалып жатыр. Олардың ұсыныстары іскерлік ақпарат, қаржы, кеме қатынасы мен логистика, ғылыми зерттеулер және жасанды интеллект бағыттарын қамтиды.

Серіктестік қазақстандық компанияларға да Қытай нарығына шығуға жол ашуы мүмкін. Атап айтқанда, олар жинақталған және иесіздендірілген деректер негізінде нарықтық талдау қызметтерін ұсына алады.

Қазақстан цифрлық экономиканы дамытуда айтарлықтай нәтижеге қол жеткізген. Елде мемлекеттік қызметтердің 90 пайыздан астамы онлайн форматта көрсетіледі. Ал 2025 жылы жеке төлемдер мен ақша аударымдарының 98,3 пайызы қолма-қол ақшасыз жүзеге асқан.

«Цифрлық Қазақстан» стратегиясында 2029 жылға дейінгі жасанды интеллект пен деректер саласындағы басым бағыттар айқындалған. Ал 2026 жылдың шілдесінен бастап қолданысқа енген Цифрлық кодекс ұйымдарға тіркелген платформалар арқылы деректер алмасуға мүмкіндік береді.

Қытай 2019 жылы деректерді өндіріс факторы ретінде танып, содан бері деректер алмасу желісі мен оларға құқықтарды тіркеудің ұлттық жүйесін қалыптастырған.

Мамандардың пікірінше, сенімді деректер алмасу Қазақстан мен Қытай арасындағы сауда байланысын одан әрі кеңейтуге ықпал етуі мүмкін. 2025 жылы екі ел арасындағы тауар айналымы 48,7 миллиард долларға жеткен. Тексерілген деректермен алмасу шекаралық бақылау мен кедендік рәсімдерді жеделдетіп, екі елдің тауар айналымын 100 миллиард долларға жеткізу мақсатына жақындата алады.