2024 жылы Қазақстанға тартылған ТШИ көлемі шамамен 151 млрд долларды құрады.
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Америка Құрама Штаттарына жасаған ресми сапары ірі халықаралық корпорациялар мен қаржы институттарымен мақсатты келіссөздер өткізуге мүмкіндік берді. Кездесулердің негізгі өзегі – ұзақ мерзімді инвестициялар тарту, өндірісті локализациялау және Қазақстанды жаһандық қосылған құн тізбектеріне интеграциялау болды, деп хабарлайды Sn.kz ақпарат порталы.
Сапардың маңызды нәтижелерінің бірі – Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрлігі мен Mars, Incorporated компаниясы арасында шамамен 180 миллион АҚШ долларына инвестициялық келісімге қол қойылуы. Компания Алатау қаласында үй жануарларына арналған жем өндіретін зауыт салуды жоспарлап отыр. Жоба ауыл шаруашылығы шикізатын терең өңдеуге және қосылған құны жоғары өнім шығаруға бағытталған.
Mars компаниясының бас директоры Пол Вайхраух Қазақстандағы кәсіпорын Орталық Азия мен көршілес өңірлерде компанияның қатысу аясын кеңейтуге негіз болатынын атап өтті.
Денсаулық сақтау саласы да келіссөздердің маңызды бағытына айналды. Ashmore Group компаниясымен халықаралық клиника салу мәселесі талқыланды. Жоба Ashmore Healthcare International және Samruk-Kazyna Invest серіктестігі арқылы, ал оператор ретінде Mount Sinai Health System қатысуымен іске асырылмақ.
Бұл бастама Қазақстанның медициналық инфрақұрылымды дамыту және медициналық туризмді өркендету стратегиясына, сондай-ақ жоғары технологиялы салаларға бағытталған «Ашық инвестициялық әріптестік» бағдарламасына сәйкес келеді.
Авиация саласы да сапардың маңызды бөлігі болды. Boeing компаниясының басшылығымен кездесуде Президент қазақстандық әуе тасымалдаушылары – Air Astana, SCAT Airlines және VietJet Kazakhstan тарапынан ынтымақтастықты кеңейтуге мүдделілік бар екенін растады.
Air Astana 2026 жылдың екінші жартысында Boeing 787 Dreamliner ұшақтарын алуды жоспарлап отыр. Бұл Қазақстан мен АҚШ арасында тікелей әуе рейстерін ашуға жол ашуы мүмкін. Сонымен қатар компания америкалық серіктеспен бірлесіп Шымкент әуежайында техникалық қызмет көрсету және жөндеу орталығын құру мүмкіндігін қарастыруда.
Сапар соңында АҚШ-тың Халықаралық даму қаржыландыру корпорациясымен – U.S. International Development Finance Corporation (DFC) келіссөздер өтті. Ұйым басшысы Бен Блэк Вашингтон Қазақстанды Еуразиядағы негізгі серіктес ретінде қарастыратынын мәлімдеді. Талқылаулар тау-кен өнеркәсібіндегі жобаларға, сондай-ақ аймақтық және трансөңірлік сауда үшін шешуші маңызы бар көлік және транзиттік инфрақұрылымды дамытуға арналды.
БҰҰ Сауда және даму жөніндегі конференциясының ( UNCTAD ) 2025 жылғы дүниежүзілік инвестициялар туралы баяндамасына сәйкес, Қазақстан Орталық Азияда тікелей шетелдік инвестиция (ТШИ) көлемі бойынша көшбасшы болып отыр. 2024 жылы Қазақстанға тартылған ТШИ көлемі шамамен 151 млрд долларды құрады. Бұл Түрікменстан (45 млрд доллар), Өзбекстан (17 млрд доллар), сондай-ақ Қырғызстан мен Тәжікстан (әрқайсысы шамамен 4 млрд доллар) көрсеткіштерінен айтарлықтай жоғары.
Вашингтондағы келіссөздер Қазақстанның жекелеген инвестициялық мәмілелерге емес, ұзақ мерзімді институционалдық әріптестік құруға басымдық беріп отырғанын көрсетті. Бұл халықаралық инвесторларға ел нарығының тұрақтылығы мен ашықтығын айғақтайды.
Бұған дейін The Times of Central Asia басылымы хабарлағандай, Қасым-Жомарт Тоқаев Вашингтонда өткен Бейбітшілік кеңесінің алғашқы отырысына да қатысып, Қазақстанның Газаны қалпына келтіруге және өңірлік тұрақтылықты қамтамасыз етуге, соның ішінде қаржылай қолдау мен бітімгершілік бастамаларға үлес қосуға дайын екенін білдірген.